شنبه ٠٣ فروردين ١٣٩٨ فارسي|Deutsch
صفحه اصلی|سفر به ايران|اسلام|زبان و ادبيات فارسی|میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری|تماس با ما|پيوندها|نقشه سايت
Title


  چاپ        ارسال به دوست

بازدید از نمایشگاه «اهلاً و سهلاً للقادمین الی القدس» و ملاقات با ریاست موزه یهود آلمان

 

 

 

 

 

رایزن فرهنگی سفارت ج اا در آلمان، سید علی موجانی در مورخ 16 اسفند 1397، با پرفسور پِتر شِفر Peter Schäfer  ریاست موزة یهود برلین در محل موزة یادشده ملاقات داشت. طی این دیدار پرفسور شفر با ابراز تأسف از تأخیر در تنظیم تاریخ ملاقات، ضمن خوش‌آمدگویی به معرفی اجمالی موزه و اهداف آن مبادرت نمودند و سپس مواردی به شرح ذیل به اطلاع نامبرده رسانده شد: 

برای رایزنی فرهنگی با توجه به سوابق تاریخی و ظرفیت‌های متنوع ج.ا.ا، یکی از مأموریت‌ها و رویکردهای کاری کمک به شناخت واقعیت‌های ایران و درک عینی‌تر از شرایط اجتماعی و فرهنگی کشوری است که پیشینة تاریخی آن در قیاس با دیگر ملت‌ها به دلیل استقرار در جغرافیای مهم یعنی آسیای غربی سوابق درخشانی را برای ملت ایران رقم زده است. 

ایران کشوری است که تنوع دینی آن در قیاس با برخی از همسایگانش، قابل ملاحظه و متنوع می‌باشد. حضور ادیان سماوی از جملة جامعة یهودیان ایران با کمیّتی قریب به بیست و اندی هزار نفر از هموطنان ایرانی ما که همچون مسیحیان، آسوریان، ارامنه و زرتشتیان دارای موقعیت ویژة برای انتخاب نمایندة مستقل در مجلس شورای اسلامی هستند یکی از این مصادیق می‌باشد. امروز در کشورم، نه تنها کنیسه‌های فعالی وجود دارند و مناسک دینی در آن اجرا می‌شود، بلکه می توان به مجموعه‌ای از زیارتگاه‌های بسیار مقدس تاریخ دین یهود اشاره کرد که در قلمروی کنونی جغرافیای سیاسی ایران واقع شده و برخی از انبیاء بنی‌اسرائیل چون دانیال، حیقوق، اشعیا، حزقیال، قیدار و ... در آن اماکن متبرک آرمیده‌اند. اماکنی که به شدت مورد احترام و توجه عمیق مردم ایران فارغ از تعلقات دینی آنها می‌باشند. حتی در برخی از نمونه‌ها همچون مقبرة سارا خاتون، نزدیک اصفهان می‌توان شاهد اجرای مناسک همزمان مسلمانان ایرانی و پیروان دیانت موسی کلیم‌الله(ع) بود. 

به لحاظ تاریخی نیز نقش ایرانیان در تاریخ یهود قابل ملاحظه و سترگ می‌باشد. قدیمی‌ترین گزارش تاریخی اشاره به اقدام کوروش پادشاه هخامنشی در زمینه کمک برای بازگشت اسرای یهودی بابل به سرزمین کنعان در فلسطین دارد و در آخرین نمونه و مصداق از اهتمامی که ایرانیان در رابطه با نجات یهودیان گرفتار در جنگ جهانی دوم از خود نشان دادند. پذیرش جمع قابل ملاحظه‌ای از شهروندان اروپایی از جمله لهستانی‌ها و حتی مهاجرین یهودی آلمانی که ایران را برای سالیان جنگ مأوای خود دانسته و در آنجا در حوزه‌های مختلف صنعتی، فرهنگی، علمی و تجارت توانستند به دور از آسیب‌های ناشی از خشونت و افراط‌گری برخاسته از تعصب در اروپا روزگار را به سر گذرانند. 

برخلاف برداشت رسانه‌ای و اظهارات سیاسی در خصوص جمهوری اسلامی ایران می‌توان با شواهد و نشانه‌های فراوان دربارة ظرفیت‌هایی سخن گفت که امروز در ایران قابل احصاء بوده و می‌تواند مؤید آن باشد که اهتمام جدی حتی در اماکنی همچون حوزه‌های علمیه در رابطه با مطالعه، بررسی، تحقیق و تبیین اعتقادات و الهیات یهودی وجود دارد. مثال بارز این نوع از مطالعات را شما می‌توانید در فعالیت‌های جاری مراکزی همچون دانشگاه ادیان و مذاهب مشاهده نمایید. جایی که الهیات یهود با مشارکت رهبران یهودی ایران مورد بحث و درس قرار می گیرد. 

آرشیوها و کتابخانه‌های ایران نیز دارای منابع و متون و مدارک تاریخی مستند، اعم از مکتوب، دیداری و شنیداری هستند که در مطالعات تاریخ یهود بسیار مهم و قابل اعتنا می‌باشد. به عنوان نمونه تصاویر قدیمی موجود در مجموعة کاخ گلستان متعلق به دوران قاجار که بخشی از آنها اختصاص به زندگی اجتماعی، اماکن اقامتی مذهبی تجاری و شخصیت‌هایی از اقلیتهای دینی ازجمله یهودیان را داشته و در سلک اصناف، حِرف، اماکن، اشخاص و طبقه بندی شده است. 

در حوزه نشر، نخستین کتاب چاپی در ایران در 1648 قطعه‌ای از مزامیر داود پیامبر(ع) از کتاب مقدس بوده که این هم مؤید آن است توجه به لحاظ نشر ادبیات مرتبط با این دین سماوی و وحدانی قدمتی قابل مثال دارد. 

با این چشم‌انداز به نظر می‌رسد که می‌توان به دور از تبعات رسانه‌ای و اِعمال سیاست‌های خاص و صرفاً بر اساس نگرشی مردم‌شناسانه و با هدف درک بیشتر واقعیت‌های کنونی ج.ا.ا زمینة گفتگو و برپایی نمایشگاه‌ها، نشر آثار مشترک و ارتباط میان متخصصین را فراهم آورد. البته مجموعه‌های قابل اعتنای دیگری نیز در خارج از ایران تعلق داشته که متأسفانه طی تاراج میراث تاریخی ایرانیان، این آثار مکتوب و مادی به خارج از ایران منتقل شده و اینک در اختیار برخی از دانشگاه‌ها چون حیفا و .. یا نزد برخی از خانواده‌ها در اروپا و آمریکا است که بررسی آنها هم نشان از مناسبات و فضای متعامل فرهنگی، دینی، اجتماعی میان جامعة مسلمان و یهودی ایرانی از دیرباز بوده است. 

بعنوان مثال، سال گذشته و در هماهنگی با وزارت خارجة آلمان و یونسکو توانستیم نمونه‌ای از این نوع فعالیت‌ها را که اجازة معرفی بیشتر واقعیت‌های متنوع ایران را عرضه می‌دارد در قالب برگزاری یک نمایشگاه مشترک و نشر آلبومی به نام «مکاشفه و تماشا» که بخشی از آن تصاویر تاریخی مجموعه‌های کاخ- موزه گلستان دورة قاجار از اماکن مقدس شیعی در ایران بود را فراهم آوریم. مجموعه ای که پنجره ای تازه را به جهان تشیع از دریچه تصاویر گشود. 

یقیناً جنابعالی بعنوان یک شخصیت شناخته شده علمی، آگاهی دارند بخش قابل ملاحظه‌ای از آنچه که در تشیع، ایرانیان بعد از اسلام به میراث گرفته‌اند ظرفیت قابل اعتنای گفتگوی الهیاتی با سایر ادیان از جمله مسیحیان و یهودیان بوده است. بی‌دلیل نیست که امروز در دانشگاه مونستر مجموعة قابل اعتنا از اسناد و مدارکی وجود دارد که مناسبات 250 سالة حوزه‌های علمیة اصفهان و تهران را که از دورة صفوی تا قاجار شامل شده و مؤید گفتگوهای الهیاتی میان رهبران دینی در دو دین اسلام و مسیحیت است. این نمونه حتی در فرآیند گفتگو با سایر ادیان نیز نشانه‌ها  نمودهای قابل اعتنایی را به خود اختصاص داده‌اند. از این رو  اجازه می‌خواهم نسخه‌ای از ترجمة یکی از متون مهم در مذهب تشیع که تاریخ نگارش آن متعلق به یک هزار سال پیش بوده و اخیراً توسط رایزنی فرهنگی سفارت ج اا در آلمان به زبان آلمانی برگردان شده را در اختیار جنابعالی قرار دهم. این اثر که «تحف العقول» نام دارد در متن خود به تعبیری رویکرد مهمترین رهبران مذهبی دنیای تشیع امامان شیعه(ع) و پیامبر اسلام(ص) را در رابطه با مواعظ اخلاقی و اندیشه‌ای منعکس می‌نمایند. مایة خرسندی است که بخشی از این صفحات این اثر اختصاص به ارتباط مستقیم با آیین یهود دارد. 

آنگونه که استحضار دارند در دنیای تشیع مبنای اجتهاد در رسیدن به آرای مذهبی با تمرکز بر دو بُعد عقل و زمان در کنار منابع و متون پایة اسلامی، اجازة پویایی فرهنگی و اندیشه‌ای در تبیین نیازهای بشر امروزی را به مراتب سهل‌تر فراهم آورده است و این برای ما نیز مایة مباهات است. طبیعتاً بخشی از این ظرفیت دنیای تشیع زمینة گفتگو بوده که امکان تبادل و تعامل و گفتگوی بین دینی را با سایر ادیان فراهم ساخته و امروز شبکه‌ای وسیع در این حوزه فعالانه می‌کوشند تا با غور و بررسی متون الهیاتی ادیان مختلف در مواجهه با خطرات و شرایطی که زمینه‌ساز بروز خشونت‌ها برپایه برداشت‌های سیاسی و غلط از آموزه‌های دینی است را مورد مداقه قرار دهند. 

موضوع بسیار مهم دیگری که مایلم بدان توجه شما را جلب نمایم، آنکه امروزه زمزمه هایی تازه درباره انطباق دو مفهوم کاملاً متضاد Antisemitism  و Anti-Zionism بروز یافته و در شکل گفتمان ممکن است بار دیگر سایة خود را بر بخشی از اروپا افکنده و تصویری غیرواقع را از باورهای دینی و ارزش‌های اصیل ادیان ارائه نماید.

تجارب قرن اخیر به ما نشان داد که آنچه که به عنوان یهودستیزی در اروپا زمینه‌های بروز فجایع جنگ جهانی دوم را فراهم ساخت بیش از آنکه به الهیات مسیحی بازگردد، به برداشت‌ها و قرائت‌های سیاسی‌ - ایدئولوژیک خاصی ارتباط داشت و زمینة بروز فجایعی بزرگ را برای جامعة جهانی به ویژه با مرکزیت اروپا فراهم ساخت. این پدیده در بین برخی از نمونه‌های دیگر از اشکال خشونت‌آمیز رفتارهایی که ریشة آنها بر اساس باورهای متصلب با نگرش سیاسی می‌باشد نیز خود را به ما نشان داده است. به عنوان مثال اکنون به ویژه بعد از بحران جلیقه زردها در فرانسه شما شاهد آن هستید که گفتمانی در سطحی برخی رهبران سیاسی رایج شده که سخن از یکسان‌سازی باب معنایی دو گزینة متفاوت ادبیات ضد صهیونیسم و با یهودستیزی دارند.

این نوع قضاوتهای غیر علمی و سیاسی، در اتصال مفاهیم سیاسی به ساحت ادیان خساراتی بزرگ را ممکن است به دنبال داشته باشد، این دقیقاً مشابه آن تصویر برساخته‌ای است که رسانه‌های غربی از اَعمال خشونت‌آمیز و غیرقابل توجیه و ضد انسانی داعش عرضه می‌داشتند و بخشی از آن را در تصویرسازی مخدوش خود به دین اسلام و مسلمانان مرتبط می داشتند. بی‌جهت نبود که در بالاترین خطاب به سیاسی نگاه ج.ا.ا آن بود که «بین داعش بعنوان یک زباله و اسلام فاصله است».

بنظر می رسد امروز ما بایستی برای جلوگیری از فجایع تازه، با دقت در آثار و شواهد اصلی، نشانه های موزه ای و متون و مستندات آرشیوی با اتکا به نص تاریخ، آنگونه که مرز میان داعش و اسلام را با تولید ادبیات علمی هویدا می کنیم، مرز میان صهیونیسم و یهودیت را نیز حفظ نمائیم. نجات یهودیت آنگونه که شما برای آن تلاش می‌نمایید تا تاریخ یهود اروپا را به دور از جهت‌گیری‌های سیاسی و بر اساس واقعیت‌های عینی و در چارچوب یک مفهوم تاریخی مورد مطالعه قرار دهید، اگر استمرار یافته و با فشارهای سیاسی مسدود نگردد، امر قابل تحسینی است. 

اینجا در موقعیت یک دیپلمات مایلم اشاره کنم که با دقت مواجهة مقامات رسمی آلمان و نیز موزة شما نسبت به اعتراض به عمل آمده برای برگزاری نمایشگاه «للقادمین الی القدس» را مورد مطالعه قرار داده و نکات سودمندی در این ادبیات مشاهده نمودم. 

برای عموم مسلمانان و ج.ا.ا فارغ از اغراض و برچسب‌های سیاسی، آئین یهود یکی از ادیان محترم و آسمانی به شمار آمده که نه تنها حقوق اجتماعی و تاریخی اقلیتهای یهود ایران در حفظ اماکن، آداب، سنت‌ها مورد احترام عمیق واقع می‌شود بلکه مایة افتخار است که برخی از این ظرفیت‌ها امروز برای ما امکانی را فراهم ساخته که بتوانیم پایه‌های محکم پل ارتباط بین‌الادیانی را بر اساس زمینه های تازه چون همکاریهای موزه ای و هنری، مطالعاتی و مفهومی بنیان گذاریم.

 

متن کامل را در فایل زیر مطالعه نموده و گالری تصاویر را اینجا مشاهده نمایید.




دانلود فايل : گزارش_رسانه_ای_بازدید_از_موزه_یهود.pdf ( 165KB )


١٢:٠٧ - 1397/12/20    /    شماره : ٧٢٥١٠٤    /    تعداد نمایش : ٢٧


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





جستجو
جستجوی پیشرفته جستجوی وب
banners
Der Islam & Deutschland

اطلاعیه مراسم مرثیه حسینی

Instagram (Iran_Kultur)

biblio

iqna

Reise in den Iran

Islamic Scolar schools

اسلام‌شناسی و الهیات اسلامی در آلمان

Iran-wissen

Iran & Kultur/website

مرکز فردوسی

studie

شرق شناسی

MenaLib

فصلنامه اشپکتروم ایران

Iran Today

دستورِ زبانِ پارسی

Islamic Republic News Agency

iranyad.ir

farsi

Botschaft

samantarjomah

فارسي بياموزم

اوقات شرعی

sazman

صفحه اصلی|سفر به ايران|اسلام|زبان و ادبيات فارسی|میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری|تماس با ما|پيوندها|نقشه سايت