يکشنبه ٣١ شهريور ١٣٩٨ فارسي|Deutsch
صفحه اصلی|سفر به ايران|اسلام|زبان و ادبيات فارسی|میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری|تماس با ما|پيوندها|نقشه سايت
Title


  چاپ        ارسال به دوست

بررسی جایگاه ادبیات ایران در کشور ژرمن‌ها

 

 

 

 

 

ایران و آلمان سال‌هاست که در حوزه سیاست و تجارت با یکدیگر روابط خوبی دارند. از سوی دیگر، ادبیات آلمانی در ایران بسیار محبوب است و درباره اشعار و کتاب‌های فلسفی آلمانی، مقالات زیادی به فارسی نوشته شده است. چندی پیش، محمود حسینی‌زاد، مترجم و نویسنده معاصر ایران در سایت آلمانی قنطره، کتاب‌های ترجمه‌شده به فارسی و آثار آلمانی محبوب در ایران را مورد بررسی قرار داده بود. این‌بار او در مقاله‌ای که برای این سایت نوشته، جایگاه ادبیات ایران در کشور ژرمن‌ها را مورد بررسی قرار داده است. از نگاه او، در سال‌های اخیر، ناشران آلمانی به سراغ بخشی از ادبیات ایران می‌روند که محتوای سیاسی دارند. بخش‌هایی از مقاله محمود حسینی‌زاد را در ادامه می‌خوانید که از آلمانی به فارسی ترجمه شده است:

برخی معتقدند که مترجمان، سازندگان پل‌های ارتباطی میان کشورهای مختلف هستند. البته مسیر ترجمه ادبیات آلمانی به فارسی و ادبیات فارسی به  آلمانی به صورت مستقیم پیش نرفته است. این کار از طریق پل‌هایی که مترجمان زبان‌های غیرآلمانی ساخته بودند، امکان‌پذیر شده است. پیش از آنکه ادبیات آلمانی به فارسی راه یابد، این آلمانی‌ها و اتریشی‌ها بودند که از طریق زبان‌های دیگر، ادبیات فارسی را به زبان خود ترجمه کردند. کتاب گلستان سعدی ابتدا به زبان فرانسه ترجمه و سپس در نیمه قرن هفدهم از زبان فرانسه به زبان آلمانی برگردانده شد. این ترجمه، اولین قدم در راه معرفی ادبیات فارسی به جامعه آلمانی‌زبان بود. ترجمه‌های بعدی ادبیات کلاسیک ایران به آلمانی از سوی شرق‌شناسانی که به مطالعه عربی، ترکی و فارسی می‌پرداختند، انجام شد. در ابتدای قرن پانزدهم میلادی، یوهانس شیلتبرگر آلمانی به ایران سفر کرد. بعدها سفیران، تجار و جهانگردان آلمانی دیگری مانند آدام الاريوس، هاينريش فون پوزر و انگلبرت کمپف نیز به ایران سفر کردند. البته اکثر آنها مسئول جابه‌جایی کالاها به آلمان و اتریش و همچنین حامل پیام‌های سیاسی و اقتصادی بودند، اما هنگام بازگشت به کشور خود، فرهنگ و ادبیات فارسی را نیز به کشورهای اروپایی منتقل می‌‌کردند. برای من جای سوال دارد که آیا افرادی مانند الاریوس، هامر پورگشتال، فرانتس رزنتسوایگ و ... در قرن هجدهم و نوزدهم میلادی، آنقدر به زبان فارسی تسلط داشته‌اند که بتوانند آثار شاعران بزرگ ایرانی مانند سعدی، حافظ، جامی و مولوی را به زبان آلمانی ترجمه کنند. فرض بر این است که آنها از طریق ترجمه‌های موجود به زبان عربی و یا ترکی، آثار فارسی را به زبان آلمانی برگردانده‌اند. بدون شک، این پیشکسوتان عرصه ترجمه با این کار، قدمی بزرگی در راه شناخت ادبیات فارسی انجام داده‌اند که منجر به درک فرهنگی و تسهیل ارتباطات دوجانبه شده است. ایرانیان نیز در قرن بیستم از همین روش برای درک ادبیات آلمانی استفاده کردند. آنها نیز آثار ادبیات آلمان را از طریق ترجمه‌های موجود به فارسی برگرداندند. آثار کافکا تا سال‌ها از زبان فرانسه و انگلیسی به زبان فارسی ترجمه می‌شد.

 

انگیره‌های سیاسی

در ادامه می‌خواهم به علاقه ناشران آلمانی به موضوعات سیاسی در ادبیات معاصر ایران اشاره کنم. اگر به لیست کتاب‌های ترجمه شده از فارسی به آلمانی نگاهی بیندازید و تعداد این آثار را با سال‌های پیش از آن مقایسه کنید، پیشرفت چندانی نمی بینید. در این سال‌ها، کتاب‌های نویسندگانی مانند هدایت، علوی، گلشیری، دانشور، زویا پیرزاد، دولت‌آبادی، چهلتن و معروفی در فهرست ناشران آلمان دیده می‌شوند. به نظر می‌رسد که برای انتخاب آثار ادبیات معاصر ایران، انگیزه‌های سیاسی نقش دارد و ناشران آلمانی، جنبه ادبی اثر را در اولویت بعدی خود قرار داده‌اند. در سال‌های اخیر، بخشی از آثار ادبیات فارسی به زبان آلمانی منتشر شده که بیشتر به مسائل سیاسی جامعه ایران پرداخته است. این بدان معناست که اگر روزی سیاست ایران در مرکز توجه نباشد، علاقه ناشران به ادبیات ایران نیز از بین می‌رود. سوال مهمی که بارها در ایران نیز مطرح شده، این است که چرا اوضاع سیاسی یک کشور در آسیا، آفریقا، آمریکای جنوبی باید در ترویج ادبیات و هنر این مناطق در اروپا نقش داشته باشد؟ ایرانیان در بخش سینما نیز تجارب مشابهی را در جشنواره‌های بین‌المللی مانند برلیناله دارند.

 

آثار الهام بخش

دیوان غربی-شرقی گوته هنوز هم مهم‌ترین اثر آلمانی است که با الهام از ادبیات فارسی نوشته شده است. مثال‌های دیگری نیز در این زمینه وجود دارد، اما از نظر من، نقل قول‌ها و اشارات از نویسندگان و شاعران نباید به عنوان منبع الهام و تاثیر ادبی عنوان شود. مسلما وقتی در یک رمان یا یک روایت آلمانی مانند کتاب سپتامبر (اثر توماس لرز) شعری از حافظ، سعدی یا مولوی نوشته می‌شود، این نشان‌دهنده تاثیر شعر فارسی بر ادبیات آلمانی نیست. فقط وقتی از طریق یک اثر ادبی بتوانیم مضامین و تکنیک‌های ادبیات کشور دیگری را بشناسیم، می‌توانیم بگوییم که این اثر ادبی تحت تاثیر ادبیات آن منطقه شکل گرفته است. از نگاه من، مجموعه شعر “سبزپوش” اثر گریت ووستمان و رمان “احمق قرن بیست‌ویکم” اثر ميشائيل کلِبِرگ، دو اثری است که با الهام از ادبیات و شعر فارسی نوشته شده‌اند.

 

اقدامات باارزش آلمان

می‌خواهم در ادامه به اقدامات موثر دولت و موسسات آلمان در جهت حمایت از آثار فارسی اشاره کنم. حمایت از شاعران، مترجمان و نویسندگان ایرانی از طریق اعطای کمک‌هزینه‌های اقامت، دعوت به سمینارها و جلسات سخنرانی یکی از مهم‌ترین کارهایی است که طرف آلمانی در این حوزه انجام می‌دهد. علاوه بر این، مترجمان به عنوان سازندگان پل‌های ارتباطی میان کشورها، توسط موسسات مختلف مورد حمایت قرار می‌گیرند. همچنین نویسندگان و شاعران آلمانی در راستای معرفی ادبیات آلمان به ایرانیان، به ایران سفر می‌کنند تا خوانندگان ایرانی را  با گرایش‌ها و جنبش‌های مدرن ادبی در آلمان و اروپا آشنا کنند.

کار فرهنگی سازمان یافته و انتشار ترجمه‌های صحیح آثار ادبی می‌توانند فرهنگ‌ها را به هم نزدیک کنند و بر تبادلات فرهنگی تاثیر به سزایی بگذارند. این مسئله سال‌هاست که اثبات شده است.

 

منبع:

https://de.qantara.de/inhalt/literarische-beziehungen-zwischen-deutschland-und-iran-annaeherung-ueber-dritte-sprachen


١٥:٢٧ - 1398/06/06    /    شماره : ٧٣٤٨٥٣    /    تعداد نمایش : ٢٦


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





جستجو
جستجوی پیشرفته جستجوی وب
banners
Praktikum im Iran-Haus in Berlin

Iran & Kultur

facebook

Instagram (Iran_Kultur)

Iran & Kultur/website

Der Islam & Deutschland

اطلاعیه مراسم مرثیه حسینی

biblio

iqna

Reise in den Iran

شرق شناسی

MenaLib

مرکز فردوسی

studie

اسلام‌شناسی و الهیات اسلامی در آلمان

Iran-wissen

Islamic Scolar schools

فصلنامه اشپکتروم ایران

Iran Today

دستورِ زبانِ پارسی

Islamic Republic News Agency

iranyad.ir

farsi

Botschaft

samantarjomah

فارسي بياموزم

اوقات شرعی

sazman

صفحه اصلی|سفر به ايران|اسلام|زبان و ادبيات فارسی|میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری|تماس با ما|پيوندها|نقشه سايت