جمعه ٠٣ آذر ١٣٩٦ فارسي|Deutsch
صفحه اصلی|سفر به ايران|اسلام|زبان و ادبيات فارسی|میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری|تماس با ما|پيوندها|نقشه سايت
عنوان

پيشينه ي روابط ايران و آلمان

- روابط فرهنگي

روابط ايران و آلمان تاريخي طولاني دارد. گوته شاعر شهير آلماني در سال 1819 با تأثير پذيري عميق از حافظ شاعر بزرگ ايراني و اشعار وي، ديوان «غربي- شرقي» خود را به وي تقديم كرد؛ اثري كه تا به امروز بعنوان مرجعي در خصوص تفاهم و درك شرق و غرب از يكديگر مورد استناد قرار مي گيرد.

كشورمان در آلمان با بهروه وري از: رايزني فرهنگي، بخش فرهنگي سفارت، مدارس خود در شهرهاي برلين و فرانكفورت، مركز اسلامي هامبورگ، آكادمي اسلامي در همان شهر، مراكز فرهنگي و اسلامي در برلين، آخن، فرانكفورت و ساير شهرها و نيز ساير انجمن ها و سازمان هاي فرهنگي، اجتماعي و مذهبي از ديرباز در آلمان نمايندگي مي شود و آلمان نيز با برخورداري از: مؤسسه ي باستانشناسي خود، انستيتوي زبان آلماني وابسته به سفارتش در تهران، يك نفر مدرس زبان در رشته ي «آلماني بعنوان زبان بيگانه» از «خدمات مبادلات دانشگاهي آلمان» (DAAD)، انجمني پروتستان به مديريت يك كشيش پروتستان و نيز مدرسه ي آلماني سفارتخانه اش در تهران، در ايران فعاليت هاي فرهنگي و مذهبي خود را دنبال مي نمايد.

در زمينه ي مبادلات علمي ميان آلمان و ايران همكاري سنتي خوبي بين دو كشور برقرار است. يك نسل كامل از فارغ التحصيلان ايراني در مدارس عالي آلمان آموزش ديده اند كه امروزه خود بعنوان اساتيد در حوزه هاي تدريس، پژوهشهاي مشترك ايراني- آلماني و نيز در جهت تعميق همكاري هاي دانشگاهي مشغول خدمت هستند. يكي از نمونه هاي همكاري دانشگاهي ميان آلمان و ايران همكاري موجود ميان مدرسه ي عالي صنعتي آخن يوليش (FH Aachen Jülich) با دانشگاه صنعتي شريف در تهران از پائيز سال 2003 است. بر اساس توافق موجود در اين زمينه به دانشجوياني كه در رشته ي ماشين سازي تحصيل مي كنند، گواهينامه ي ماشين سازي اعطاء مي شود كه خود منجر به ديپلم آلماني مي گردد.

در خصوص روابط فرهنگي ايران و آلمان مبادلات تئاتري نقشي مركزي را دارد. بعنوان مثال در جشنواره ي فرهنگي فجر سال 83 «هلنا والدمن» كارگردان آلماني با دو محصول مشترك آلماني ايراني اش بنام «نامه هائي از تنتلاند» و نيز تئاتر «در مارينباد» شركت كرد.

يكي ديگر از فرازهاي فعاليت هاي مشترك فرهنگي دو كشور برگزاري هفته ي فرهنگي آلماني- فرانسوي در اصفهان و تهران، در اكتبر سال 2004 بوده است.

در حوزه ي هنرهاي تجسمي نيز در ماه مه سال 2004 نمايشگاهي با تصاوير «گرهارد ريشتر» در موزه ي هنرهاي معاصر تهران برگزار گرديده است.

عرضه ي رشته ي «آلماني بعنوان زبان بيگانه» در كنار ترويج روابط تجاري و فعاليت ها و برنامه هاي فرهنگي، نقطه ي ثقل ديگري از سياستهاي فرهنگي- آموزشي آلمان را در ايران تشكيل مي دهد. مؤسسه ي زبان سفارت آلمان در تهران در سال 3600 نفر را آموزش مي دهد.

- روابط فرهنگي و اجتماعي:

  حجم مطالعات و كتب منتشر شده به زبان آلماني توسط شرق‌شناسان آلماني درباره ي ايران و معارف اسلامي از گستره ي فراواني برخوردار بوده است. در اينجا صرفاً به نام پروفسور «تئودور نولدكه» شرق‌شناس عاليقدر آلماني (1836-1931) كه در زمينه قرآن پژوهش‌هاي باارزشي داشته و كتاب «تاريخ قرآن» او كه به عنوان منبعي معتبر مورد استفاده پژوهشگران اسلامي قرار مي‌گيرد و نيز «فلوگل» شرق‌شناس عاليقدر آلماني كه منبع با ارزش «نجوم‌الفرقان في اطراف ‌القرآن» را در سال 1842 در لايپزيك به چاپ رسانده كه پايه اصلي تدوين منبع بسيار معتبر " المعجم المفهرس لالفاظ القرآن الكريم" توسط «محمد فؤاد عبدالباقي» پژوهشگر مصري گرديده، بسنده مي كنيم؛ اين منبع در ايران به‌طور وسيع مورد استفاده دانشجويان و پژوهشگران قرار مي‌گيرد.

  بعنوان نمونه اي از سابقه ي فعاليت هاي فرهنگي كشورمان در آلمان از تأسيس آكادمي علمي اسلامي كلنIslamische Wissenshaftliche Akademie  مي توان نام برد كه در سال 1976 با همت شادروان پروفسور عبدالجواد فلاطوري (1925-1995) بنا نهاده شد. هيئت مؤسس آكادمي مزبور ده نفر از روشنفكران ديني ايران بودند كه در سال 1355 (1976) به منظور معرفي علمي معارف اسلامي در كشور آلمان اين آكادمي را به ثبت رساندند.

  هدف فرهنگستان مذكور (IWA) فراهم آوردن زمينه گفتگوي ميان اديان به ويژه مسيحيت، يهوديت و اسلام و رفع سوء‌تفاهم‌ها و پيش‌داوري‌هاي نادرست در اين زمينه و نيز هموار كردن راه فهم متقابل هر يك از اين فرهنگها از يكديگر بود. در اين راستا مرحوم پروفسور فلاطوري استاد دانشگاه كلن و رئيس IWA در طول پانزده سال مجدانه تلاش كرد تا با سلاح علم و شيوه گفتگو و تفاهم، مرز قوميت‌ها و مليت‌ها را در هم بشكند. او با شركت در كنگره‌ها و نشست‌هاي متعدد و ارائه مقالات فراوان و شركت در گفتگوهاي ثمربخش در كشورهاي اروپايي و اسلامي، باب گفتگوي معنوي بين اسلام، مسيحيت، يهوديت و ساير اديان و مذاهب را گشود. ايشان با ارائه قرائتي علمي و انساني از معارف اسلامي از اثرات منفي برداشتهاي غلط جلوگيري به عمل آورد و يا حداقل آنها را كمرنگ ساخت و در جهت ايجاد تعادل و نظمي اجتماعي به ويژه در آلمان سهم ارزنده أي ايفاء كرد.

 يكي از پروژه‌هاي اساسي آكادمي اسلامي اصلاح كتب درسي آلمان و به دنبال آن 17 كشور ديگر اروپائي بود كه 15 سال (از 1979 تا 1994) به طول انجاميد. پروفسور فلاطوري توانست با جلب همكاري اساتيد برجسته ي دانشگاههاي آلمان و ساير كشورهاي اروپايي مطالب نادرست و نسبت‌هاي غرض‌آلود در خصوص اسلام را تصحيح و اصلاح نمايد و اصلاحات بعمل آمده در كتب درسي توسط وي، زمينه ي تفاهم و گفتگوي نسل امروز و فرداي آلمان را با ايرانيان و مردم ساير كشورهاي اسلامي فراهم ساخت. گزارش ارزيابي فعاليتهاي پروفسور فلاطوري نشان مي‌دهد كه معلمين 35 هزار مدرسه در آلمان كه كتاب اصلاح كتب درسي را دريافت كرده‌اند و نتيجه ي تلاشهاي وي و اثرات مترتب بر كتابش را بسيار مثبت ارزيابي كرده اند. دانشمندان اروپايي به ويژه شوراي اروپا، تمايل چشمگيري براي پشتيباني از اين ديدگاههاي نوين از خود نشان داده‌اند. اگرچه متأسفانه بعد از فوت پروفسور فلاطوري برنامه‌هاي آكادمي اسلامي متوقف گرديد، اما توجه به برنامه ي گفتگوي فرهنگها و تمدنها كه با پيشنهاد جناب آقاي سيد محمد خاتمي رئيس جمهور سابق كشورمان كه مورد استقبال سازمان ملل متحد قرار گرفته، ادامه ي برنامه‌هاي آكادمي در سطحي وسيعتر مي تواند مورد تأكيد قرار گيرد.

وجود مراكز اسلامي و فرهنگي ايران در آلمان و فعاليت انجمن فرهنگي ايران و آلمان در كشورمان در چند دهه گذشته و تحصيل بيش از صدهزار دانشجوي ايراني در دانشگاه‌هاي آلمان و بازگشت آنان به موطن مألوفشان و حضور مهاجرگونه ي جمع كثيري از ايرانيان در آلمان، تأثير مهمي در مبادلات فرهنگي ـ اجتماعي ايران و آلمان داشته و باعث تقويت پيوندهاي ميان دو ملت گرديده است.

علاوه بر آن از قديم الايام در عرصه ي آموزشي همكاري تنگاتنگي ميان دو كشور برقرار بوده و هست. وجود تعداد فراواني از هنرستانهاي صنعتي آلمان در ايران از جمله ي اين موارد هستند.

- روابط سياسي ايران با جمهوري فدرال آلمان و تاريخچه ي آن

در پي اولين تماس سياسي بين ايران و آلمان در 28 مهر ماه سال 979 هجري شمسي (20 اكتبر 1600 ميلادي)، كه با اعزام هيأتي از سوي شاه عباس اول صفوي به مركز «امپراتوري روم، ملت آلمان» به منظور ملاقات با رودلف دوم صورت گرفت كه با اعزام هيأتي متقابل به دربار صفوي پاسخ داده شد، منجر به آن گرديد كه در تاريخ چهارم تيرماه 1236 (25 ژوئن 1857) نخستين عهدنامه ي مودت، بازرگاني، قضائي و كنسولي ميان دو كشور از سوي نمايندگان ناصرالدين شاه قاجار و فريدريك گيوم پادشاه پروس در پاريس امضاء شود. با ديدار ناصرالدين شاه قاجار با ويلهلم اول و بيسمارك در برلين در سال 1252 (1873) مناسبات ايران و امپراتوري آلمان وارد مرحله ي نويني گرديد. روابط ديپلماتيك بين دو دولت نيز در سال 1264 (1885) با تأسيس سفارت آلمان در تهران و سفارت ايران در برلين رسما برقرار شد.

«ارنست فن برانشوايگ» اولين سفير آلمان در ايران و «ميرزا رضاخان گرانمايه» (مؤيد السلطنه) اولين وزير مختار ايران در برلين بودند.

مناسبات دو دولت در دوران جنگ اول جهاني ادامه يافت، اما در سال 1322 (1943) كه ايران به اشغال متفقين درآمد، مجبور به اعلان جنگ به آلمان نازي گرديد و روابط ديپلماتيك دو كشور قطع شد.

در فروردين 1327 (آوريل 1946) وزير مختار ايران در پاريس مأمور نمايندگي كشورمان نزد شوراي عالي متفقين در اشتوتگارت شد. بعد از تأسيس جمهوري فدرال آلمان در سال 1328 (1949)، روابط سياسي ايران با حكومت جديد آلمان در ژوئيه ي 1951 برقرار گرديد و سفارت ايران در شهر كلن كار خود را آغاز كرد. در سال 1352 (1973)، سفارت ايران به بن انتقال يافت. روابط دو كشور تا سال 1357 (1979) بسيار گسترش يافت و آلمان مقام اول را در تجارت خارجي با ايران به دست آورد.

روابط پر تنش سياسي ميان دو كشور پس از انقلاب، با سفر موفقيت آميز جناب آقاي خاتمي رئيس جمهور وقت  ايران به آلمان در ژوئن سال 2000 و ديدار مقامات دو كشور از كشورهاي يكديگر افزايش چشمگيري يافت. با ديدار آقاي يوشكا فيشر وزير خارجه ي وقت آلمان از ايران در اكتبر همان سال و نيز ديدار آقاي خرازي وزير خارجه ي وقت ايران در ماه مه 2004 از برلين، كه موضوع اصلي ديدارهاي آنها روشن ساختن برنامه ي اتمي ايران و اوضاع منطقه بود، ادامه يافت.

- روابط اقتصادي ايران و آلمان

بازار ايران در حال حاضر براي شركتهاي آلماني مهمترين بازار در تمام منطقه ي خاور ميانه و خاورنزديك به شمار مي رود و به لحاظ اقتصادي نيز چند سال است كه مبادلات تجاري دو كشور روندي رو به رشد داشته است. در سال 2004 آلمان كالاهائي به ارزش 5/3 ميليارد يورو به ايران صادر كرد كه به لحاظ حجمي دو برابر كالاهاي صادر شده توسط اين كشور به ايران در سال پيش از آن بود. مهمترين كالاهاي صادراتي آلمان به ايران در طول اين مدت و از جمله در سال 2004 عبارت بوده اند از: ماشين آلات، كاميون ها و قطعات آنها، توليدات آهني، فولادي و شيميائي. صادرات كشورمان به آلمان نيز در سال 2004 به لحاظ ارزشي 35% افزايش يافت. مهمترين اقلام صادراتي كشورمان به آلمان شامل: فرش، مواد غذائي و نفت بوده است. همچنين مبناي سرمايه گذاري شركتهاي آلماني در ايران بواسطه ي تصويب قانون سرمايه گذاري و قرارداد دوجانبه ي ترويج و حمايت از سرمايه گذاري، روندي رو به رشد داشته است.

چگونگي تعامل صادراتي و وارداتي كشورمان با جمهوري فدرال آلمان از سال 2001 تا 2004 به شرح زير است:

سال

صادرات آلمان به ايران به ميليارد يورو

صادرات  ايران به آلمان به ميليارد يورو

روند صادرات آلمان به  ايران به نسبت سال پيشتر

روند صادرات ايران به آلمان به نسبت سال پيشتر

2001

925/1

405/0

9/22%+

3/27%-

2002

234/2

320/0

16%+

21%-

2003

678/2

290/0

20%+

9%-

2004

574/3

391/0

33%+

35%+

 

خواهر خواندگي شهرهاي اصفهان و فرايبورگ

پيوند اصفهان و فرايبورگ بعنوان نمادي از امكان ديالوگ و بلكه نتيجه بخش بودن گفتگو ميان فرهنگ شرق و غرب را مطرح مي سازد و ايدة ي پيوند فرهنگ, هنر و عاطفة ايراني با دانش و تمدن مغرب زمين و پيوند گوهري از شرق با صدفي از غرب را تداعي مي نمايد.

محور حياتي اين خواهرخواندگي روابط علمي، فرهنگي و هنري ميان شهروندان اصفهان و فرايبورگ  اعلام شده است.

قرارداد خواهرخواندگي اين دو شهر در روز ششم مهر 1379 (27 اكتبر 2000) در شهرداري فرايبورگ به امضاء رسيد.

اين ايده به دليل علاقه مندي متقابل شهرداران  اصفهان  و فرايبورگ و رضايتمندي اكثريت قريب به اتفاق شوراهاي هر دو شهر در كمتر از 11 ماه تحقق يافت.

در عين حال در مهر ماه سال 1380 (اكتبر 2001) انجمن دوستي  اصفهان- فرايبورگ  با حضور 38 عضو مؤسس و انتخاب هيأت رئيسه و شش گروه كاري, گروه اطلاعات و مسافرت, گروه فرهنگي و مراسم گروه جوانان و مدارس, گروه ورزشي, گروه پزشكي و گروه اينترنت رسما تشكيل گرديد.

انجمن دوستي اصفهان و فرايبورگ هر دو ماه يكبار جلسه اي عمومي را برگزار مي كند و در حال حاضر 55 عضو رسمي و در مجموع بيش از 100 نفر علاقمند دارد.

نشست هاي مشترك ايران و آلمان:

اولين ميزگرد مشترك بررسي روابط ايران و آلمان

 در تاريخ 27 لغايت 28 ارديبهشت 1378، بنا به دعوت بنياد علم و سياست آلمان و با مشاركت رئيس و كارشناسان دفتر مطالعات سياسي و بين المللي وزارت امور خارجه ي كشورمان در شهر «اُبن هاوزن» در ايالت بايرن و در مقر اين بنياد برگزار گرديد.

در اين ميزگرد ابعاد سياسي و اقتصادي روابط دو كشور، نقش و اهميت ايران و آلمان در ابعاد منطقه أي و بين المللي و همچنين ايده ي گفتگوي تمدن ها و فرهنگ ها مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت.

دومين ميزگرد مشترك بررسي روابط ايران و آلمان

در روز 31/02/81 در محل دفتر مطالعات سياسي و بين المللي وزارت امور خارجه ي كشورمان برگزار گرديد.

هيأت بلند پايه ي فرهنگي- سياسي آلمان به رياست آقاي دكتر كريستوف برترام رئيس بنياد علم و سياست در اين ميز گرد شركت كردند.

در اين گردهمائي يك روزه، ديدگاههاي دو كشور حول سه محور: دنياي جهاني شده، مسائل منطقه اي و روابط دوجانبه مطرح و مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت.

ساير نشست هاي دو جانبه ميان مقامات دو كشور ايران و آلمان نيز در تاريخهاي زير برگزار گرديد:

اولين نشست مشترك خلع سلاح و امنيت بين المللي در روزهاي دهم و يازدهم مهر ماه 1379 در برلين

دومين نشست مشترك خلع سلاح و امنيت بين المللي از هفتم تا هشتم اسفندماه 1379 در تهران

سومين نشست مشترك خلع سلاح و امنيت بين المللي از 19 تا 20 آذرماه 1380 در برلين

اولين نشست مشترك كنسولي ايران و آلمان در 17 آبان 1380 در برلين

گفتگوي رسانه اي ايران و آلمان از 20 تا 23 اسفند ماه 1380 در تهران. در اين نشست كه با همكاري وزارت خارجه ي كشورمان، اداره ي كل اطلاعات و مطبوعات دولت فدرال آلمان و مؤسسه ي روابط خارجي آلمان (IFA) گفتگوي رسانه اي ايران و آلمان تحت عنوان «چالشها و فرصت هاي جهاني شدن» در تهران برگزار گرديد.

در اين سمينار صاحبنظران و روزنامه نگاران برجسته ي دو كشور با هدف شناخت و نزديكي ديدگاههاي متقابل، نظرات خود را پيرامون جايگاه ارتباطات و رسانه ها در فرآيند جهاني شدن و نقش اطلاع رساني جهت شفاف شدن سياست بيان و با طرح ديدگاههاي متفاوت، موضوعات اساسي مربوط به نحوه ي شناخت فرهنگي از يكديگر را در فرآيند جهاني شدن به بحث گذاشتند.

در سمينار مذكور از سوي ايران آقايان: دكتر آصفي سخنگوي وزارت امور خارجه (افتتاح كننده ي سمينار)، دكتر قاسم زاده از روزنامه ي اطلاعات، محبيان از روزنامه ي رسالت، بهزادي از ايران ديلي و از طرف آلمان آقايان: شوارتسر مديركل بخش آفريقا و آسياي اداره ي مطبوعات دولت فدرال آلمان، دكتر بولر رئيس بخش آسيا و آفريقاي اداره مطبوعات و اطلاعات دولت فدرال آلمان، آقاي كيميلي خبرنگار زود دويچه سايتونگ، پروفسور فراگنر از دانشگاه بامبرگ، پروفسور گروبر از مؤسسه رسانه هاي اروپا دوسلدرف پاريس، راينهارد هسه نويسنده ي آزاد از مونيخ، ويكتور كوخر از نويه سوريشر سايتونگ، دكتر رايسنر از بنياد علم و سياست برلين و خانم كريستيانه هوفمن از فرانكفورتر آلگماينه شركت داشتند.

جستجو
جستجوی پیشرفته جستجوی وب
تازه ها
Women

اطلاعیه مراسم مرثیه حسینی

biblio

Instagram (Iran_Kultur)

Reise in den Iran

Iran & Kultur

Islamic Scolar schools

اسلام‌شناسی و الهیات اسلامی در آلمان

Iran-wissen

Iran & Kultur/website

شرق شناسی

MenaLib

مرکز فردوسی

studie

فصلنامه اشپکتروم ایران

Iran Today

دستورِ زبانِ پارسی

iranyad.ir

Islamic Republic News Agency

farsi

Botschaft

samantarjomah

فارسي بياموزم

اوقات شرعی

sazman

صفحه اصلی|سفر به ايران|اسلام|زبان و ادبيات فارسی|میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری|تماس با ما|پيوندها|نقشه سايت